Twee Lânden,
Eene Vörtied
Word een tijdreiziger op de Hezinger Höge
De website hezingerhoge.eu bundelt de resultaten van het ontwerpend onderzoek “Twee Lânden, Eene Vörtied”. Dit onderzoek is een oproep en verleidingstactiek om de stuwwal tussen Ootmarsum (Nederland) en Wilsum (Duitsland) letterlijk en figuurlijk op de kaart te zetten. Het gebruikt de elementen aarde, water, vuur en wind om een grensontkennend perspectief op de stuwwal vorm te geven.
Het onderzoek doet grenzen verdwijnen en om het gebied te eren, erkennen en om de bijzondere verhalen te kunnen vertellen, hebben we haar een (voorlopige?) naam gegeven: de Hezinger Höge!
Onze metrokaart met vier elementlijnen stelt jou in staat om het gebied als een heuse tijdreiziger te verkennen. Elke elementlijn heeft een routeboekje dat de belangrijkste plekken per element bundelt. Jij wordt verleid om op basis van feiten, observaties en prikkelende gedachten het verleden, het heden en de toekomst van de Hezinger Höge te bevragen.
Lees hier over het ontstaan en de ligging van de stuwwal. Word een tijdreiziger en ontdek de metrokaart. Klik daarna door om per element (aarde, water, vuuur en wind) de Hezinger Höge op een unieke manier beter te leren kennen.
Introductie
Twee Lânden, Eene Vörtied
In het grensgebied van Nederland en Duitsland ligt een stuwwal. Dat is een tientallen meters omhoog en opzij gestuwde bult aarde. Bekende andere stuwwallen in Nederland zijn de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug en de Holterberg. De stuwwal van Ootmarsum-Uelsen is niet zo bekend, maar zéker niet minder bijzonder. Met deze website en de bijbehorende tentoonstelling bij Bronzezeithof Uelsen willen we het unieke karakter van deze stuwwal laten zien en haar een beetje bekender maken.
Achtergrond
Ontstaansgeschiedenis
Tijdens de voorlaatste ijstijd, 150.000 jaar geleden, schoof een enorme ijsmassa vanuit het noorden over het gebied en duwde zand, klei en grind omhoog tot hoge ruggen in het landschap. Bijvoorbeeld de Galgenberg bij Ootmarsum is een nog altijd herkenbare top in dit eeuwenoude reliëf.
Wanneer dit ijs smolt, spoelde smeltwater zand en klei uit de flanken van de stuwwal. Zo ontstonden smeltwaterdalen. Later, in het warmere klimaat, veranderden veel dalen in droogdalen. Toch bleef het water soms ook door de dalen stromen vanuit natuurlijke bronnen: bekende voorbeelden waar je dit beleeft zijn het Springendal – Dal van de Mosbeek en de Hazelbekke.
De staatsgrens die de heuvelrug nu doorsnijdt, is nog niet zo oud. Het ijs kende haar niet. De stuwwal loopt gewoon door, van Ootmarsum naar het Duitse Wilsum, één geologisch lichaam in twee landen.
Wat je nu ziet is een gelaagd aardkundig archief van kracht, materiaal en tijd. Al in de prehistorie leefden hier mensen, want het was hier hoog, droog en veilig. De bodem en het water zorgden voor goede omstandigheden voor de landbouw. De stuwwal was een plek vol rituelen en gebruiken. Grafheuvels uit de prehistorie liggen vaak op markante hoogten. Dorpen als Ootmarsum, Vasse en Oldenzaal ontstonden op de overgang van hoog naar laag en watermolens benutten het hoogteverschil en het stromende water. De stuwwal vertelt een bijzonder verhaal over ijs en smeltwater, over natuurkrachten en van menselijke bewoning. Het is een landschap waarin de geschiedenis van honderden generaties nog altijd zichtbaar is.
Naamgeving
De Hezinger Höge?
Sommige landschappen dragen hun naam al eeuwen met zich mee. Deze stuwwal nog niet. Terwijl de tijd haar allang een eigen biografie heeft gegeven: gevormd door ijs, getekend door wind en water, en al generaties lang aanwezig in het leven van de mensen die hier wonen.
Een naam vinden in een grensgebied is geen eenvoudige opgave. Ze moet aan beide kanten van de grens vertrouwd aanvoelen. In het Duitse Hesingen en het Nederlandse Hezingen klinkt dezelfde oorsprong door. En höge, een oud-Nedersaksisch woord voor een hoogte, wordt aan weerszijden nog begrepen en gevoeld.
Daarom noemen we haar De Hezinger Höge.
Een naam die verbindt. Een naam die past bij deze hoge rug in het landschap: een baken in Twente, een herkenningspunt in het zuidwesten van Nedersaksen. Het is maar vanaf welke kant je kijkt. Maar wie hier wandelt, stil wordt of uitkijkt over het glooiende land, voelt hetzelfde: dit is een plek met een eigen ziel, die eindelijk bij naam genoemd mag worden.
Beleven!
Word een tijdreiziger...
Negeer vergankelijke grenzen en kom als tijdreiziger dit unieke gebied ontdekken. De stuwwal is namelijk een plek vol rituelen en gebruiken. Soms kennen we deze verhalen nog, maar soms zijn we ze vergeten en resten ons alleen nog de mythes en mysteries. Ga mee op avontuur om die mystieke gelaagdheid van de Hezinger Höge te ontdekken. Geef je fantasie daarbij de vrije loop. Want wat als jij gaat denken als een prehistorische bewoner? Als je het geloof van de ‘bezielde natuur’ voor even bij je toelaat? Als het ritueel van de zon, de maan en de sterren van grote waarde voor je is? Zorgt dat ook voor bezieling om anders naar vandaag en naar de toekomst te kijken? Dan word je voor even een tijdreiziger op de Hezinger Höge.
...en volg de metrokaart!
Voor de Hezinger Höge is een metrokaart gemaakt. Een fictief product dat echte plekken met elkaar verbindt via de elementlijnen AARDE, WATER, VUUR EN WIND en met de gecombineerde route van de tijdreiziger. Deze elementen houden zich niet aan grenzen en ze kennen eigen verhalen om te beleven in het gebied.
Klim de berg op met AARDE en volg droogdalen, stuwingen en aardlagen als een pad dat al eeuwenlang mensen op weg zet. Een eigentijdse pelgrimage naar boven. WATER toont de verborgen kracht van de stuwwal. Volg de waterreis van regendruppels door grond, bronnen, beken en natte laagtes. Het element VUUR vertelt over de mensen die hier leefden en hun rituelen. Zon, maan en sterren gaven richting aan het leven, op hoge plekken werden verhalen gedeeld en offers gebracht. WIND brengt beweging en verbinding. Via handelsroutes, ontmoetingen en uitwisseling stond de Hezinger Höge al eeuwen in contact met de wereld om haar heen.
Of stap in als tijdreiziger en volg een dwarsdoorsnede door de lijnen van aarde, water, vuur en wind. Tijd vervaagt onderweg: verleden, heden en toekomst raken met elkaar verweven.
